Vergund geacht

Voor sommige oude constructies of bestaande toestanden bestaat er een vermoeden van vergunning. Dat vermoeden is bedoeld voor situaties waarin een gebouw, uitbreiding, bijgebouw, verharding, functie of woonentiteit al lang bestaat, maar waarvoor geen oorspronkelijke vergunning aangevraagd is.

Een opname als “vergund geacht” is geen regularisatievergunning voor nieuwe of latere werken. De gemeente onderzoekt enkel wat de toestand was voor 7 maart 1977.
 

Voor Dilbeek is 7 maart 1977 een belangrijke datum. Toen trad het gewestplan Halle-Vilvoorde-Asse voor het eerst in werking.

Voor woningen, bijgebouwen, aanbouwen, uitbreidingen, verhardingen en andere bouwwerken moet de eigenaar kunnen aantonen wanneer ze zijn gebouwd. Ook moet duidelijk zijn dat de huidige toestand nog overeenkomt met de toestand van toen.
Constructies die aantoonbaar vóór 22 april 1962 zijn gebouwd, worden in principe als vergund beschouwd. Constructies die tussen 22 april 1962 en 7 maart 1977 zijn gebouwd, kunnen in Dilbeek als vergund worden beschouwd. De eigenaar moet dit wel voldoende kunnen bewijzen en er mag geen geldig tegenbewijs zijn. 
Dit geldt alleen voor de constructie waarvan de ouderdom en omvang bewezen zijn. Latere uitbreidingen, verbouwingen of bijkomende constructies vallen daar niet automatisch onder en moeten afzonderlijk worden bewezen of vergund zijn.
 

Praktisch betekent dit: 

•    Wilt u aantonen dat een constructie als vergund kan worden beschouwd? Dan moet u bewijzen dat ze al voor de relevante datum bestond. 
•    Uit de bewijsstukken moet ook duidelijk blijken wat er precies aanwezig was: waar de constructie stond, hoe groot ze was, waarvoor ze werd gebruikt en welke vorm ze had. 
•    Bij uitbreidingen, bijgebouwen, verhardingen of andere latere werken moet afzonderlijk worden aangetoond dat ook die onderdelen onder het vermoeden van vergunning vallen.
•    Werken die na 7 maart 1977 zijn uitgevoerd, kunnen in principe niet als vergund worden beschouwd op basis van dit wettelijke vermoeden. 
 

Bij woningen en appartementen is het belangrijk om een onderscheid te maken tussen het aantal woonentiteiten en de werken die nodig waren om die woonentiteiten te creëren.

Het wijzigen van het aantal woongelegenheden is pas sinds 1 mei 2000 uitdrukkelijk vergunningsplichtig. Dat betekent echter niet dat elke opdeling van vóór 1 mei 2000 automatisch vergund geacht is.

Wanneer voor de opdeling werken nodig waren, zoals het plaatsen van een bijkomende keuken, badkamer, sanitaire voorzieningen, elektrische of verwarmingsinstallaties of andere inrichtingswerken, moet ook worden aangetoond dat die werken vergund waren of onder het vermoeden van vergunning vallen. Verbouwingswerken waren immers al sinds de Stedenbouwwet van 22 april 1962 vergunningsplichtig. 

Een gebouw dat als constructie vergund wordt beschouwd, is niet automatisch vergund voor elke functie die het vandaag heeft. Zo kan een gebouw wel als woning vergund zijn, maar niet als handelszaak, kantoor of opslagruimte.

Voor sommige functiewijzigingen kan een vermoeden van vergunning gelden als de wijziging gebeurde vóór ze vergunningsplichtig werd. Voor een aantal wijzigingen is 9 september 1984 daarbij een belangrijke datum.

Waren er ook werken nodig om de functie te veranderen? Dan moet u afzonderlijk aantonen dat ook die werken vergund waren of onder het vermoeden van vergunning vallen.
 

Wat moet u bewijzen? 

Wilt u aantonen dat een constructie of functie als vergund kan worden beschouwd? Dan moet u zelf voldoende duidelijke en controleerbare bewijsstukken bezorgen. De gemeente onderzoekt die zorgvuldig en kan bijkomende informatie opvragen als dat nodig is.

Mogelijke bewijsstukken 

•    oude luchtfoto’s, bijvoorbeeld via het Nationaal Geografisch Instituut (NGI);
•    notariële aktes of oude verkoopakten waarin de toestand duidelijk wordt omschreven;
•    oude foto’s waarop de constructie of toestand herkenbaar is;
•    huurcontracten, bewonershistoriek of gegevens uit het bevolkingsregister, vooral bij het aantonen van het aantal woonentiteiten;
•    oude facturen of nutsgegevens, voor zover ze duidelijk aantonen dat een bepaalde toestand toen al bestond;

Let op: niet elk bewijsstuk heeft dezelfde bewijskracht. Een bevolkingsinschrijving of basisakte kan nuttige informatie bevatten, maar vormt op zichzelf niet automatisch een stedenbouwkundige vergunning of erkenning van een vergunde toestand.

Belangrijk: Al deze stukken moeten de toestand van voor 7 maart 1977 aantonen. Een notariële akte van 1988 heeft bijgevolg geen waarde als bewijs voor de toestand vóór die datum.

Aanvraag indienen 

Wilt u laten onderzoeken of een constructie of toestand als vergund geacht kan worden beschouwd? Bezorg dan een gemotiveerde aanvraag aan de dienst Wonen en Ondernemen van gemeente Dilbeek.
 

Voeg best meteen toe 

•    het adres en de kadastrale gegevens van het perceel;
•    een duidelijke omschrijving van wat u als vergund geacht wilt laten erkennen;
•    plannen of schetsen van de bestaande toestand;
•    oude luchtfoto’s, oude foto’s, aktes, huurcontracten, bewonersgegevens of andere bewijsstukken;
•    een korte toelichting waarom deze stukken volgens u aantonen dat de toestand oud genoeg is.

Hoe vollediger uw dossier, hoe gerichter de gemeente het onderzoek kan voeren.

Hoe beoordeelt de gemeente uw vraag

De gemeente onderzoekt de aangeleverde stukken en vergelijkt die met de gekende vergunningen, oude plannen, luchtfoto’s, eventuele processen-verbaal, bezwaarschriften en andere relevante gegevens.

De gemeente heeft daarbij een actieve onderzoeksplicht, maar de aanvrager moet de nodige basisinformatie en bewijsstukken aanleveren.
Blijkt daaruit dat de constructie of toestand onder het vermoeden van vergunning valt en is er geen geldig tegenbewijs? Dan kan de gemeente ze als ‘vergund geacht’ opnemen in het vergunningenregister.

Is er onvoldoende bewijs of bestaat er wel geldig tegenbewijs? Dan kan de gemeente de opname weigeren.

 

Is iets automatisch vergund omdat het al lang bestaat?

Nee. Een oude toestand kan vergund geacht zijn, maar dat moet voldoende worden aangetoond. Louter het feit dat iets al lang aanwezig is, volstaat niet altijd.

Is een domicilie of inschrijving in het bevolkingsregister voldoende?

Niet op zichzelf. Een inschrijving kan een aanwijzing zijn dat een ruimte werd bewoond, maar zegt niet automatisch iets over de stedenbouwkundige vergunningssituatie of over eventuele verbouwingswerken die daarvoor nodig waren.

Maakt een basisakte een appartement vergund?

Nee. Een basisakte beschrijft vaak een feitelijke of burgerrechtelijke toestand, maar creëert geen stedenbouwkundige vergunning. De stedenbouwkundige beoordeling gebeurt afzonderlijk.

Wat als de overtreding verjaard is?

Verjaring van strafvervolging of herstel betekent niet dat de toestand stedenbouwkundig vergund wordt. Een niet-vergunde toestand kan dus blijven bestaan zonder dat ze daardoor “vergund” wordt.

Kan een latere uitbreiding ook vergund geacht zijn?

Alleen als ook voor die uitbreiding voldoende wordt aangetoond dat ze vóór de relevante datum aanwezig was of op een andere manier vergund is. Het vergund geacht karakter van het oorspronkelijke gebouw dekt niet automatisch latere werken.